جلسه هم‌اندیشی «آموزش اخلاق پزشکی به دستیاران و گروه‌های بالینی» با هدف بررسی راهکارهای اجرایی ارتقای اخلاق حرفه‌ای، در دفتر مدیریت مرکز مطالعات و توسعه آموزش پزشکی (EDC) دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی برگزار شد.

به گزارش روابط عمومی معاونت آموزشی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، این نشست تخصصی روز دوشنبه ششم مهر ماه، با حضور جمعی از استادان برجسته گروه‌های اخلاق پزشکی و آموزش پزشکی برگزار گردید و بر ضرورت بازنگری و ساختارمند کردن آموزش اخلاق حرفه‌ای در محیط‌های بالینی تأکید شد.

ضرورت تفکیک «علم اخلاق پزشکی» از توصیه‌های شخصی و عقیدتی

در ابتدای این جلسه که با دو دستور اصلی «آموزش اخلاق به دستیاران» و «بررسی راهکارهای عملیاتی گسترش اخلاق در بالین» دنبال شد، حاضران بر یک اصل کلیدی تأکید کردند: اخلاق پزشکی امروزه یک علم آکادمیک مستقل و از شاخه‌های تخصصی پزشکی است و نباید آن را با مسائل اعتقادی، فرهنگی یا توصیه‌های شخصی اشتباه گرفت.

بر همین اساس، مقرر شد معرفی علمی و آکادمیک اخلاق پزشکی، به‌صورت ساختاریافته در برنامه‌های مورنینگ و جلسات آموزشی گروه‌های بالینی آغاز شود.

ریشه بسیاری از شکایات پزشکی قانونی در مهارت‌های ارتباطی و اخلاقی

بررسی آمارهای ارائه‌شده در این نشست نشان داد که بخش قابل‌توجهی از پرونده‌ها و شکایات ارجاع‌شده به پزشکی قانونی، ناشی از خطاهای علمی نیست؛ بلکه ریشه در چالش‌های اخلاقی و ارتباطی دارد. مواردی همچون نحوه صحیح اعلام خبر بد به بیمار و خانواده، اخذ رضایت آگاهانه استاندارد و کیفیت تعامل کادر درمان با بیمار از مهم‌ترین این حوزه‌ها هستند. همچنین اشاره شد که در حال حاضر، ابزار مشخصی برای سنجش سطح شایستگی و کیفیت مهارت‌های ارتباطی دستیاران در برنامه‌های آموزشی وجود دارد که نیازمند بازتعریف و دقیق‌سازی است.

مصوبات کلیدی و گام‌های اجرایی جلسه هم‌اندیشی EDC

برای عملیاتی کردن اهداف تعیین‌شده، تصمیمات مهم زیر پس از بحث و تبادل نظر به تصویب رسید:

1. اجرای پایلوت در گروه‌های ماژور بالینی: برگزاری جلسات مورنینگ اخلاقی به‌صورت ماهانه و مشترک با چهار گروه ماژور بالینی (جراحی، داخلی، اطفال و زنان) در بیمارستان‌های آموزشی اصلی و سپس تسری آن به گروه‌های مینور.
2. تعیین رابطان آموزشی: معرفی یک رابط اختصاصی از میان ۲۲ گروه بالینی جهت پیگیری مستمر امور مربوط به آموزش اخلاق پزشکی.
3. آموزش هدفمند دستیاران و دانشجویان: برنامه‌ریزی برای آموزش دور اول شامل ۲۰ تا ۲۵ دستیار، برگزاری جلسه توجیهی ۴۵ دقیقه‌ای در هفته نخست ورود اینترن‌ها و استیجرها، و تهیه و تدوین فیلم‌های آموزشی ویژه بیمارستان‌ها.
4. مشارکت فعال مدیران گروه‌ها: تأکید بر جلب مشارکت، ایجاد اختیار و تضمین همکاری مدیران گروه‌های آموزشی و دعوت از آنان در جلسات آتی.
5. تحلیل کیس‌های واقعی بالینی: مقرر شد گروه‌های بالینی برای جلسات آینده، نمونه کیس‌های واقعی و چالشی اخلاقی خود را جهت تحلیل و بررسی آماده و ارائه کنند.

در پایان این نشست، بر تدوین نقشه راه و برنامه عملیاتی مدون، طراحی سازوکار مشخص جهت آموزش و ارزشیابی اخلاق حرفه‌ای، و همچنین پیگیری مستمر مصوبات تا حصول نتیجه مطلوب تأکید شد.